|
صدای آمریکا آخرین اخبار ایران و جهان - بخش فارسی صدای آمریکا
خبرنامه ویژه وبسایت رادیو فردا -انتخابات ۸۸- June 12, 2009
انتخابات ۸۸
بازخوانی وعدههای نامزدهای ریاست جمهوری هر چند میتوان با نگاهی گذرا به مواضع و اظهارات چهار نامزد حاضر در عرصه رقابتهای انتخاباتی دهمین دوره ریاست جمهوری در ایران وجه مشترک سه تن از آنان را منتقدان دولت کنونی – موسوی ، کروبی و رضایی – دانست اما این سه در برنامهها و رویکردهای اعلام شده خود تفاوتهایی نیز دارند.نامزدهای ریاست جمهوری دوره دهم بنا بر گرایشها، سلایق و درک خود از نیازها و اولویتهای کشور و مطالبات رایدهندگان، به طرح شعارها و برنامههایشان در زمینههای مختلف پرداختهاند.با توجه به اینکه مهلت تبلیغات انتخاباتی در ایران به پایان رسیده است و از صبح جمعه رای گیری آغاز میشود مروری داریم بر محورهای برنامههای اعلام شده از سوی نامزدها.محمود احمدینژاد، محسن رضایی، مهدی کروبی و میرحسین موسوی، چهار نامزد انتخابات ریاست جمهوری در مهلت قانونی در برنامههای مختلف تبلیغاتی از رادیو و تلویزیون و همچنین از طریق سفرهای انتخاباتی و برگزاری جلسات مختلف به بیان دیدگاهها و راهکارهای خود برای حل مشکلات موجود پرداختهاند که مهمترین برنامههای مطرح شده را میتوان در عرصههای اقتصادی، سیاست خارجی و اجتماعی تقسیمبندی کرد.محمود احمدی نژادمحمود احمدینژاد، رئیسجمهور کنونی و یکی از نامزدهای حاضردر انتخابات با حضور در این عرصه در پی آن است تا در صورت انتخاب مجدد، سنت ریاست جمهوریهای دو دورهای در ایران را تکرار کند و ریاست قوه مجریه را برای چهار سال دیگر به عهده بگیرد.براساس مواضع محمود احمدینژاد در دولت نهم و همچنین اظهارات انتخاباتی او در روزهای اخیر، بهنظر میرسد وی در صورت انتخاب مجدد در سمت ریاست جمهوری، سیاستهای خود را در دوره جاری ادامه دهد و از فرصتی که در صورت پیروزی در انتخابات برای او فراهم میشود، برای تکمیل طرحهای نیمهتمامش در دولت نهم و همچنین ارائه طرحهایی متناسب با سیاستهایش بهره ببرد. براین اساس بامروری بر سیاستها و برنامههای احمدینژاد در دوره فعلی میتوان به چشم انداز برنامههای وی در صورت پیروزی در انتخابات آتی رسید.محورهای برنامههای احمدینژاد که در ۴ سال گذشته به اجرا درآمده است: انجام سفرهای استانی و برگزاری جلسات دولت در مراکز استانهااجرای قانون خدمات کشوری و افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان دولتگسترش ارتباط با برخی کشورهای آمریکای لاتین«سیاست تهاجمی» در موضوع هستهای و رد هرگونه تعلیق غنیسازی و مذاکره در این زمینهاجرای طرح سهمیهبندی بنزینطرح هدفمند کردن یارانهها در قالب طرح سامان دهی اقتصادی (که هنوز از سوی مجلس تایید نشده است).پرداخت سهام عدالت و فروش اوراق مشارکت نفتیشعار مبارزه با مفاسد اقتصادیمحسن رضاییمحسن رضایی، دیگر نامزد اصولگرای انتخابات ریاست جمهوری دهم است.وی نیز از منتقدان سیاستهای دولت احمدی نژاد در این دوره انتخابات است. رضایی که سالها فرمانده کل سپاه پاسداران بود در این سالها دکتری اقتصاد گرفت و هماکنون دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام که ریاست آن بر عهده هاشمی رفسنجانی است. رضایی، داوود دانشجعفری، وزیر اقتصاد برکنار شده دولت نهم را به عنوان رئیس ستاد انتخابات در کنار خود دارد و در اظهارات تبلیغاتی خود به ارائه برنامههایش در عرصههای مختلف و بخصوص بخش اقتصادی پرداخته است. مهمترین محور برنامههای محسن رضایی در عرصه اجرایی کشور را میتوان به صورت زیر برشمرد:دولت باید عرصه را برای حضور نسل سوم بازکند تا جوانان مسئول اجرایی شوند و افراد دارای تجربه در اتاق فکر بنشینند و به نسل جوان کمک کنند.تغییر مدیریت در کشور از راس دولت تا بدنههای اداری و تشکیل دولت ائتلافی با استفاده از نخبگان کشورتشکیل وزارت امور اجتماعی برای ساماندهی نظام خانوادهطرح جامع برای مسائل فرهنگی و امور مربوط به جوانان برای ایجاد نشاط و آرامش در خانوادههاانتخاب چند وزیر و استاندار از بین زیر ۳٠سالهها و ورود اولین گروه از مدیران نسل سومی به سیستم مدیریتی کشورپایان دادن به «بینظمیهای موجود» در اداره کشور و پایبند کردن دولت به اجرای سیاستهای کلی و برنامههاافزایش وامهای خرید مسکن و افزایش سرمایهگذاری خارجی برای بالا بردن قدرت خرید مردمتلاش برای جلب همکاری سازمان ملل و کشورهای مختلف جهان برای ایجاد قانون اساسی و روی کارآمدن دولتی دموکراتیک در فلسطینایجاد کنسرسیومی با حضور تمام کشورهای دارای فنآوری انرژی هستهای در داخل ایران و فروش اورانیوم غنی شده در ایران به کشورهای نیازمند این فنآوریاحقاق حقوق زنان و تبدیل خانهداری به شغلی با حقوق و بیمه و تلاش برای اعتلای جایگاه بانوان ایرانیافزایش تعامل با کشورهای حاشیه خلیج فارس به ویژه عمان و قطر و همچنین امضای قرارداد استراتژیک با عربستانکاهش مدت خدمت سربازی به یک سال و تبدیل آن به یک شغلتقسیم کشور به ٩ منطقه فدرال اقتصادی و واگذاری هدفی معین به هر یک از مناطق به شکلی که مکمل یکدیگر باشند.واگذاری باشگاههای ورزشی به هواداران و مربیان و ورزشکاران در مدت یک یا ۲ سالاعتقاد به یک انقلاب اقتصادی در کشورمهدی کروبی مهدی کروبی، دیگر نامزد انتخابات ریاست جمهوری است که از جبهه اصلاحطلبان پابه این عرصه گذاشته است. وی در دوره قبل نیز کاندیدای ریاست جمهوری بود که با شعار معروف خود مبنی بر «پرداخت ماهانه ۵۰ هزار تومان به هر ایرانی» به صحنه آمده بود. مهمترین محورهای برنامه انتخابات مهدی کروبی به این شرح است:هدفمند کردن یارانهها در درازمدت برای حل مشکلات اقتصادیتشکیل سهام عام در بخش نفت و گاز برای تحت پوشش قرار دادن مردم ایران و کاهش وابستگی دولت به درآمدهای نفتی براساس این طرح، به افراد بالای ١۸ سال، ماهانه ۷٠ هزار تومان پرداخت میشود.-جراحی گام به گام و حساب شده اقتصاد ایرانارائه گزارشی منصفانه به مردم در بدو در اختیار گرفتن دولت و ارائه گزارشهای مستمر به مردم درخصوص عملکرد قوه مجریهجمع کردن سه اصل اسلامیت، جمهوریت و ایرانیت در کنار همتنشزدایی در عرصه سیاست خارجی از طریق شفافسازی و اعتمادسازی در کنار پافشاری بر مواضع بحق جمهوری اسلامی ایرانافزایش سرمایهگذاری خارجی در کشور از طریق تعامل با کشورهای مختلف جهانبررسی کارشناسانه طرحهای دولتهای قبلی برای ادامه آنها در صورت امکانشکست انحصار رسانهای و گردش سریع و آزاد اطلاعاتتوسعه تربیت بدنی و سیاستزدایی از آنرفع تبعیض جنسیتی و توسعه مشارکت زناناجرای مثلث تامین اجتماعی برای شهروندان با سه ضلع بیمه خدمات درمانی، بیمه بیکاری و بیمه تحصیلیحرفهای کردن خدمت سربازیدفاع از قومیتهای ایرانی و تلاش برای رفع تبعیض در این زمینهاحیای دوباره سازمان مدیریت و برنامهریزیمیرحسین موسویمیرحسین موسوی آخرین نخستوزیر ایران، یکی از نامزدهای اصلاح طلب این دوره انتخابات ریاست جمهوری در ایران است. او با انتقاد شدید نسبت به عملکرد دولت نهم در عرصههای مختلف، قدم به عرصه انتخابات ریاست جمهوری دهم گذاشت و برنامههای خود را در حوزههای گوناگون اعلام کرده است. از سوی ستاد وی کتابچه برنامههای وی در زمینههای مختلف تحت عنوان «دولت امید» منتشر شده است. موسوی که با انتقاد برخی کارشناسان مبنی بر دولتی شدن اقتصاد در دوره نخستوزیریاش مواجه است، این سیاستها را اقتضای آن دوران دانسته و تاکید کرده است که در حال حاضر بر ضرورت گسترش خصوصیسازی در کشور معتقد است.محورهای برنامههای موسوی به شرح زیر است:استفاده فراوان از سرمایهگذاری بخش خصوصی و فراهم کردن امکان حضور قدرتمندانه بخش خصوصی در اولویت قرار دادن کشورهای همسایه و منطقه خاورمیانه برای برقراری ارتباطکاستن از تنشها و گسترش روابط با تمام کشورهای شرق و غرب با پشتوانه روابط خوب منطقهایتفکیک کردن «حق داشتن انرژی هسته ای» ازموضوع «نگرانیهای بین المللی در زمینه احتمال انحراف به سمت تسلیحات هستهای».کوتاه نیامدن از مواضع ایران در زمینه حق داشتن تکنولوژی انرژی هستهای و همچنین ادامه مذاکرات در چارچوب آژانس انرژی اتمی با همه کشورهایی که تمایل به مذاکره داشته باشند.مذاکره با آمریکا در صورت عملی شدن شعار تغییر، از سوی رئیسجمهور این کشوراحیای سازمان مدیریت و برنامهریزیارائه لایحهای به مجلس برای ملزم کردن دولتها به پیگیری مصوبات دولتهای قبلیتاسیس معاونت حقوق بشر و حقوق شهروندی در جهت تحقق اعلامیه جهانی حقوق بشر و فرمان هشت ماده ای آیت الله خمینیتشکیل شورای عالی ورزش کشور در جهت جدا کردن ورزش از سیاستتاسیس بنیادی برای حفظ و دفاع از زبانها و فرهنگهای اقوام ایرانیتلاش برای پیوستن به کنوانسیون بین المللی رفع هرگونه تبعیض از زناندولت فرهنگی و فرهنگ غیر دولتی و اجرای سیاستهای فرهنگی در جهت بازگشایی و آزاد سازی عرصههای مختلف هنری و فرهنگیتاکید بر دولت الکترونیک و نگاه به این عرصه از منظر یک فرصتطرد نگاه امنیتی به مقولههای دانشجویی و همچنین عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسیایجاد مسیرهایی که به تصمیمات عقلانی در کشور بینجامد و همچنین وضع سیاستهای اقتصادی روشنی که با یکدیگر تناقض نداشته باشندایجاد توازن میان صادرات و واردات کشورکاهش تورم و کنترل نقدینگی از طریق افزایش تولید و ایجاد انضباط مالی و ثبات مدیریتی درکشورتلاش برای کاهش وابستگی دولت به درآمدهای نفتی و سوق دادن این درآمدها به سمت سرمایهگذاری در کشور-jقویت بنیههای تولید از جمله جهتدهی تسهیلات اعتباری به سمت فعالیتهای مولد و بهبود فضای کسب و کاربا این وجود و با طرح این مباحث باید منتظر ماند و شاهد اعلام نتایج انتخابات پیش رو بود. پس از انتخاب هر کدام از این گزینه باید دید که راهکارهای اجرایی کدام یک قادر به تحقق این شعارها و برنامهها در فرصت چهار ساله آینده میانجامد.انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در ایران روز جمعه ۲۲ خرداد برگزار میشود و نامزدی که قادر به کسب نصف بعلاوه یک درصد آرا ریخته شده در صندوق باشد، به کرسی ریاست جمهوری خواهد رسید.مهدی کروبی، میرحسین موسوی، محسن رضایی و محمود احمدی نژاد برای کسب این سمت رقابت میکنند. نگرانی نامزدها و تأکید وزارت کشور بر بیطرفی در انتخابات کامران دانشجو، رئیس ستاد انتخابات کشور، روز پنجشنبه پس از ابراز نگرانی میرحسین موسوی و مهدی کروبی نسبت به سلامت انتخابات ضمن تأکید بر بیطرفی وزارت کشور اعلام کرد که نمایندگان نامزدها میتوانند در مرحله «تجمیع» و شمارش نهایی آرا در وزارت کشور حضور یابند. بیشتر بخوانید: اتمام حجت کروبی با مقامهای امنيتی و انتظامی اعتراض به «کارشکنی» برای حضور نماینده نامزدها در پای صندوق رأی رئیس ستاد انتخابات کشور ضمن انتقاد از جناحی خواندن وزارت کشور از سوی برخی جناحها و نامزدهای انتخاباتی گفت: «برای اولینبار از نماینده ستادها برای حضور در محل تجمیع آرا دعوت شده است.» پیش از کنفرانس خبری کامران دانشجو، مهدی کروبی و میرحسین موسوی دونامزد اصلاحطلب دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، با انتشار دو نامه که خطاب آن به مقامهای جمهوری اسلامی بودند، بار دیگر نسبت به سلامت انتخابات ابراز نگرانی کرده بودند. کامران دانشجو همچنین گفت که تاکنون برای «۱۱۰ هزار نفر» از نمایندگان نامزدهای انتخباتی که «مدارک آنها کامل شده بود» کارت شناسایی صادر و تحویل روسای ستادهای انتخاباتی شده است. به گفته وی اگر صدور کارت رای نمایندگان کاندیداها در روز پنجشنبه نیز ادامه داشته است.کامران دانشجو در ادامه کنفرانس خبری خود همچنین تأکید کرد که «تمامی عوامل اجرایی و نظارتی و نمایندگان کاندیداها که پای صندوقها حاضر هستند باید کارت شناسایی همراه داشته باشند و از هرگونه اقدام غیرقانونی بپرهیزند.»شمار قطعی صندوقهای رأی به گفته رئیس ستاد انتخابات کشور ۴۵ هزار و ۷۱۳ عدد است که از این تعداد ۳۱ هزار و ۴۵۵ عدد صندوق ثابت و ۱۴ هزار و ۲۵۸ عدد صندوق سیار است.کامران دانشجو همچنین شمار برگههای آماده شده برای انتخابات را ۵۶ میلیون و ۷۵۷ هزار برگه اعلام کرد.نگرانی میرحسین موسوی و مهدی کروبی از سلامت انتخابات تأکید وزارت کشور بر بیطرفی و سلامت انتخابات در حالی است که میرحسین موسوی و مهدی کروبی دو نامزد اصلاحطلب انتخابات ریاست جمهوری دهم، با انتشار نامههای جداگانه، نسبت به شرایط برگزاری این انتخابات همچنان ابراز نگرانی میکنند.میرحسین موسوی، در نامهای سرگشاده به رهبر جمهوری اسلامی، نسبت به «جانبداری» برخی از «اعضای شورای نگهبان در مركز و تعدادی از ناظرين در استانها» اعتراض کرده است. در بخشی از این نامه در انتقاد از وزارت کشور آمده است: «وزارت محترم كشور و فرمانداران در پذيرش فهرست نمايندگان اينجانب در هيئتهای اجرايی، محل استقرار دستگاههاي شمارشگر و شعب اخذ رأی تعلل مینمايند و قانون مصوب ۳۰ مرداد ۱۳۷۹ به صورت آشكار نقض میشود. آخرين اقدام غيرقانونی آنان جابهجايی نمايندگان معرفیشده از طرف ستاد اينجانب در شعب است كه به هم ريختگی عجيبی ايجاد خواهد نمود.»میرحسین موسوی همچنین مینویسد: «شواهدی از مداخله تعدادی از فرماندهان و مسئولان سپاه و بسيج در انتخابات واصل گرديده است.»میرحسین موسوی در این نامه دولت کنونی را به بهرهگیری «از امكانات دولتی در تبليغات و مسافرتهای تبليغاتی» متهم کرده است که به نوشته وی «نقض ماده ۶۸ قانون» انتخابات است. از سوی دیگر مهدی کروبی، دیگر نامزد انتخابات ریاستجمهوری روز چهارشنبه در نامهای سرگشاده به غلامحسین محسنی اژهای وزیر اطلاعات، حسین تائب فرمانده نیروی مقاومت بسیج، اسماعیل احمدیمقدم فرمانده نیروی انتظامی از آنها خواسته است که در روز انتخابات «بیطرفی کامل» را رعایت کنند. مهدی کروبی با بیان اینکه «در نوع نظارت بر صندوقها و صيانت از آرا هم نگرانی عميقی وجود دارد» میافزاید: «متاسفانه برخی نامزدها هم با مباح اعلام كردن ورود بخشهايی از بسيج در انتخابات پس از اجتهاد فرمانده محترم سپاه پاسداران عملا بر اين بدعت مهر تاييد گذاشتهاند.»این نامزد دهمین ریاستجمهوری که چهار سال پیش نیز با نوشتن نامهای سرگشاده به رهبر جمهوری اسلامی فرزند وی را به دخالت در انتخابات متهم کرده بود در این نامه تصریح میکند: «نتيجه انتخابات آزاد و سالم و به دور از شايعه و دروغ و دخالت را صريح و روشن خواهم پذيرفت و در غير اين صورت هم صادقانه با نظام و مردم سخن خواهم گفت و ذرهاي پردهپوشی نخواهم كرد.» بیانیه وزارت کشور در پاسخ به ستادهای موسوی و کروبیدر همین حال ستاد انتخابات کشور روز پنجشنبه با صدور بیانیهای رسمی و در پاسخ به نامههای ستادهای میرحسین موسوی و مهدی کروبی اعلام کرده است: «ستاد انتخابات کشور آمادگی دارد که در صورت اعلام تمایل کتبی…، نمایندهای که معرفی خواهید نمود را در زمان تجمیع فرمهای ۲۸ ارسالی از شهرستانها به ستاد انتخابات کشور دعوت نماید تا در تجمیع آراء هر یک از نامزدها نیز حاضر و ناظر باشد.»پیشتر علی اکبر محتشمیپور و مرتضی الویری، روسای کمیته صیانت از آرای میرحسین موسوی و مهدی کروبی در نامهای به صادق محصولی نگرانیهای خود را در مورد نحوه برگزاری و شمارش آرا به اطلاع وزیر کشور رسانده بودند.در نامهای که روسای کمیته صیانت آرای ستادهای میرحسین موسوی و مهدی کروبی به وزیر کشور نوشته بود آقایان محتشمیپور و الویری از وزرات کشور خواسته بودند برای جلوگیری از «دخالت افراد غیر مسئول» قبل از آغاز رای گیری تعداد اعضای هر شعبه اخذ رای، اعم از عوامل اجرایی، ناظرین و بازرسان شورای نگهبان، بازرسان وزارت کشور، نمایندگان نامزدها و مامورین حفاظت دقیقا و به تفکیک هر شعبه تعیین و کارت شناسایی نامبردگان بر روی سینه آنها نصب شود.دهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری ایران از ۸ صبح جمعه ۲۲ خرداد آغاز شده و به مدت ۱۰ ساعت ادامه خواهد داشت.برپایه قانون انتخابات در صورتی که از سوی فرمانداریها درخواست تمدید زمان رایگیری وجود داشته باشد براساس صلاحدید وزارت کشور و حداکثر تا ساعت ۲۴، زمان رایگیری قابل تمدید است. از «چیزبرگر» تا «دولت سیبزمینی»؛ شعارهای خیابانی-انتخاباتی انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی ایران در حالی به روز رای گیری میرسد که شاهد حوادث و رویدادهای «کم نظیری» بوده است. به زعم گروه زیادی از ناظران و آگاهان مسایل ایران این دوره از انتخابات در نوع خود یکی از جالب توجه ترین دورههای انتخاباتی در ایران است.جدا از تغییرات تازهای که در شیوههای تبلیغاتی نامزدها نسبت به دورههای گذشته رخ داد -که بهرهگیری نامزدها از امکانات موجود در فضای مجازی اینترنت، برگزاری مناظرههای زنده تلویزیونی از این جمله اند- کشیده شدن مباحث و مناظرهها به خیابانها نیز از نکات منحصر به فرد این دوره بود.در هفتههای اخیر و به خصوص با آغاز برنامههای تلویزیونی نامزدها در تلویزیون، حضور طرفداران نامزدهای مختلف در خیابانهای شهرهای مختلف، به خصوص در پایتخت، نمود بیشتری یافته است و این حضور با شعارهای طرفهای درگیر در این انتخابات همراه بوده است.جهتگیری و محتوای شعارها به گونهای چشمگیر در فضای انتخاباتی ایران، واکنش به تحولات هر روزه است. به گونه ای که در کمترین زمان ممکن از اتخاذ موضع یا اشاره به نکتهای خاص از سوی نامزدی در تبلیغات انتخاباتی، شعارهای جدیدی به خیابانها کشیده شد. اوج گیری شعارها از زمانی بود که میرحسین موسوی و محمود احمدی نژاد، دو نامزد سرشناس دو سوی میدان در مناظرهای تلویزیونی در مقابل هم قرار گرفتند. مناظره ای که با «افشاگری»های احمدی نژاد علیه برخی از مقامات ارشد نظام جمهوری اسلامی – از جمله هاشمی رفسنجانی و ناطق نوری- همراه بود و تا مدتی فعالان حاضر در عرصه را در« شوک» ناشی از این اقدام فرو برد.از این به بعد «تکیه کلام»های دو طرف و یا مباحثی که در مناظرهها مطرح میشد به سرعت به سوژههایی برای شعارهای خیابانی و مقابلههای جریانهای درگیر در صحنه انتخابات تبدیل میشد.با نگاهی به شعارهای خیابانی طرفداران کاندیداهای مختلف ریاست جمهوری در ایران در روزهای اخیر میتوان به این تاثیرپذیری پی برد.هوادران احمدی نژاد که نامزد مورد حمایت خود را پیروز میدان مناظره میدانستند با شعارهای «محمود احمدی نژاد/ ریشه کن فقر و فساد» و«دزدگیر ۸۸» پرچمهای ایران را به اهتزاز در آوردند. پرچم جمهوری اسلامی در انتخابات اخیر تبدیل به نماد حامیان احمدی نژاد شد، که در مقابل پرچمهای سبز حامیان میر حسین موسوی قرار گرفته است. «آزادی اندیشه با چیز و چیز نمیشه»همین موضوع باعث شد تا در برخی روزها حامیان موسوی در شعارها با خطاب قرار دادن نامزد مورد حمایت خود بگویند: «موسوی موسوی، پرچم ایران من و پس بگیر».اما سخنان احمدی نژاد در مناظره با موسوی پای دیگرانی را نیز به عرصه کشاند. حامیان احمدی نژاد پس از مناظره در شعارهای خیابانی خود میگفتند: «میرحسین، هاشمی پیوندتان مبارک»، «ریشه كن ظلم و فساد، محمود احمدینژاد»، «مالک اشتر علی تو انتخاب اولی»، «پروندهها رو میزه. هی میگه چیز چیزه »، «مناظره بپا شد.چیز برگر اختراع شد»، «چیز، چیز».از سوی دیگر مخالفین احمدی نژاد بودند که در شعارهای خود به تحولات واکنش نشان میدادند. شعارهایی نظیر:«دولت سیبزمینی، نمیخوایم، نمیخوایم»، «دکتر!برو دکتر!»، «فلسطین رو رها کن، فکری به حال ما کن»، «نصرمن الله و فتح قریب/ وای بر این دولت مردم فریب»، «احمدینژاد حیا کن، رجایی رو رها کن»، «احمدی پینوشه/ایران شیلی نمیشه»، «اگر تقلب نشه / موسوی اول میشه»، «دولت سیب زمینی چیزهم براش زیاده»، «هاله نور دروغه /محمود کارش تمومه» از این جمله بودند. «ایول ایوله ایول، موسوی سره، ایول»بخش زیادی از شعارهای این روزها واکنش به کنشهای خاصی بود. به عنوان مثال: در یکی از این روزها طرفداران موسوی در ورزشگاه کرج پس از اینکه سخنرانی موسوی به خاطر قطع سیستم صوتی ورزشگاه لغو شد شعار دادند: «احمدی کم میآره برقا رو قطع میکنه»، «هر کی که کم میاره ناموس وسط میاره»، «توپ تانک فشفه برقا باید وصل بشه» یا «بلندگو هم قطع بشه، موسوی اول میشه».در شعار دیگری حامیان احمدی نژاد گفتند: «هم چادری، هم روسری / احمدی نژاد تاج سری»، «آزادی اندیشه با چیز و چیز نمیشه».شعار «مرگ بر دیكتاتور/ چه شاه باشه چه دكتر» یا «دكتر! برو دكتر!» واکنشی بود که مخالفان احمدی نژاد در واکنش به نحوه رفتارهای وی در مواجه با مخالفان صورت دادند.«دولت سیب زمینی نمی خوایم نمی خوایم» نیز شعاری بود که به «توزیع رایگان سیب زمینی در ماههای اخیر در بسیاری از شهرستانها» از سوی دولت نهم اشاره داشت.«کروبی خدا نگه دار تو، قلب تمام ایران صندوق آرای تو»اشاره و تهدیدهای احمدی نژاد در مناظره با موسوی در مورد پرونده زهرا رهنورد (همسر موسوی) و لحن سخنان وی نیز به سرعت به سوژه ای برای شعار تبدیل شد. «بگم؟ بگو! بگم؟ بگو! دو دو تا؟ ده تا - ....». این شعار تلفیقی بود از لحن «تهدید»های احمدی نژاد و ذکر این جمله از سوی موسوی در یکی از مناظرهها که با اشاره به احمدی نژاد گفته بود: «با پدیده شگقت انگیزی مواجه هستیم که میتواند در مقابل میلیونها بیننده تلویزیون بنشیند و دروغ بگوید و بگوید دو دو تا نمیشود چهار تا بلکه میشود ده تا!»«دلاور هسته ای/ بگیر بخواب خسته ای» نیز شعار دیگری از سوی مخالفان احمدی نژاد بود که در پی تاکیدهای چندین باره وی در زمینه «موفقیتهای هستهای دولت نهم» در تجمعهای خیابانی به زبان رانده شد.«رئیس جمهور بیکاره/ داره ریحون میکاره» شعاری بود که پس از نمایش دومین مستند تبلیغاتی احمدی نژاد در میان مخالفان وی داده شد. این شعار به بخشی از این مستند اشاره داشت که احمدی نژاد در باغچه حیاط خانه خود علفهای هرز را میکند. «آی جیگیلی جیگیلی جیگیلی، محمودی بای بای»در این بین گروهی از هواداران مهدی کروبی نیز در تجمعهای خیابانی حضور پیدا کردند. بخصوص زمانهایی که وی مناظره ای در تلویزیون داشت.در راهپیمایی حامیان کروبی نیز شعارهایی از جمله «حجاب اختیاری» و «مرگ بر دیکتاتور» سر داده شد. از جمله شعارهای «کروبی- کرباسچی، نه یک تدارکاتچی»، «حامی دانشجویان، حمایتت میکنیم»، «دانشجوی سیاسی، آزاد باید گردد» از طرف حامیان مهدی کروبی در این تجمعها سر داده شد.«دولت گشت ارشاد نمیخواهیم» نیز واکنش مخالفان دولت نهم با اشاره به «طرح امنیت اجتماعی» بود که در سال گذشته برخوردهای جنجالی فراوانی با جوانان و زنان در سطح شهرها داشته است.دانشجویان نیز از جمله بخشهای فعال در تجمعهای خیابانی این روزها بودند. در بیشتر این تجمعات جدا از شعار، حاضران در صحنه پلاکاردهایی را نیز همواره خود حمل میکردند و سعی مینمودند زیر لوای تبلیغات از کاندیداهای رقیب محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور فعلی ایران، به شکلی اعتراض خود را مطرح کنند. ایراد شعارهایی مانند «زندانی سیاسی آزاد باید گردد»، «پول نفت گم شده، همه ش توهم شده»، «توپ، تانک، بسیجی، دیگر اثر ندارد» از این جمله بود. حتی در برخی موارد از رئیس جمهور نهم ایران به عنوان «یزید و کافر» یاد شد: «درود بر محمود یزید کافر!»شعارهای در مورد «دورغ» نیز این روزها بیش از پیش مورد استفاده قرار گرفت. به خصوص زمانی که نامزدهای حاضر در رقابتهای انتخاباتی همدیگر را متهم به دروغ گویی و ارائه آمار «جعلی» کردند.در این بین و با نزدیک شدن روز برگزاری انتخابات دغدغه «سلامت انتخابات» از جمله مسایلی بود که بیش از پیش پر رنگ شد. شعارهایی که نسبت به «تقلب» در انتخابات هشدار میداد. از جمله شعارهایی که بیشتر حامیان نامزدهای اصلاح طلب در روزهای اخیر سر دادند این بود: «اگر تقلب بشه ایران قیامت میشه».«عدالت و آزادی با محسن رضایی» نیز از جمله معدود شعارهایی بود که در این روزها از سوی برخی از حامیان محسن رضایی، دیگر نامزد حاضر در رقابتها در خیابانهای پایتخت شنیده شد.با این تفاصیل روز جمعه ۲۲ خرداد ماه دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد تا رئیس جمهوری آینده جمهوری اسلامی ایران انتخاب شود. منتخبی که نیاز به نصف بعلاوه یک درصد آرای داده شده برای پیروزی در مرحله اول انتخابات را دارد.مهدی کروبی، میرحسین موسوی، محسن رضایی سه نامزدی هستند که در کنار محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری کنونی ایران، برای رسیدن به این مقام رقابت میکنند....شما چه شعارهایی شنیدید؟ پایان تبلیغات؛ شمارش معکوس برای انتخاب رییس جمهور ایران مهلت نامزدهاى انتخابات رياست جمهورى ايران براى تبليغات در ساعت هشت صبح روز پنج شنبه پايان يافت و شمارش معكوس براى انتخاب نهمین رييس جمهور آغاز شد.ستاد انتخابات كشور با صدور اطلاعيه اى اعلام كرد كه ممنوعيت تبليغات انتخاباتى بر اساس ماده ۶۶ قانون انتخابات رياست جمهورى صورت مى گيرد و از راى دهندگان خواسته است تا در زمان حضور در شعب اخذ راى از همراه داشتن نماد تبليغاتى نامزد خاص خوددارى كنند.انتخابات رياست جمهورى ايران روز جمعه، ۲۲ خرداد، برگزار مى شود و به مدت ۱۰ ساعت ادامه خواهد يافت.در صورت تاييد شوراى نگهبان و وزارت كشور اين راى گيرى مى تواند تا چهار ساعت ديگر تمديد شود.بر اساس اعلام كامران دانشجو، رييس ستاد انتخابات كشور، بيش از ۴۶ هزار صندوق راى براى انتخابات پيش بينى شده است و ۴۶ ميليون و ۲۰۰ هزار نفر نيز واجد شرايط راى دادن هستند.مقام هاى وزارت كشور ايران مى گويند كه شمارش آراء از ساعت ۱۲ شب جمعه آغاز و نتايج آن به صورت تدريجى اعلام مى شود. قرار است كه ظرف ۲۴ ساعت نتيجه كل آراء منتشر شود.جلوگيرى از اجتماعاتاسماعيل احمدى مقدم، فرمانده نيروى انتظامى جمهورى اسلامى، گفته است كه از ابتداى روز پنجشنبه با پايان يافتن زمان تبليغات كانديداها تا پايان راى گيرى، پليس از اجتماعات و تجمعات جلوگيرى خواهد كرد.وى گفته است: اگر كسانى بخواهند براى خود شادى كنند بايد مراكزى را براى خودشان با كسب مجوز قانونى انتخاب كنند.در روزهاى اخير طرفداران نامزدهاى انتخابات دهم رياست جمهورى با حضور گسترده در خيابان ها به تبليغ براى نامزد خود و شعار عليه رقباى ديگر پرداختند.فرمانده نيروى انتظامى مى گويد: «فضاى امنيتى انتخابات بسيار خوب است و پليس يكى از سخت ترين ماموريت هاى خودش را تمرين و تجربه مى كند.»انتخابات این دوره رياست جمهورى در روزهاى تبليغات رسمی بسيار پر سر و صدا بود و رقباى محمود احمدى نژاد، دولت وى را به ناكارآمدى، گسترش فقر و بى سياستى در عرصه خارجى متهم كردند و ارائه آمارهاى پيشرفت در چهار سال گذشته را «دروغ» خواندند.چهار نامزد تاييد شده از سوى شوراى نگهبان در مناظره هاى تلويزيونى ده روز گذشته به شدت گذشته و عملكرد يكديگر را مورد انتقاد قرار دادند و رييس جمهور ايران در سخنان خود با نام بردن از برخى مقام هاى جمهورى اسلامى، آنها را به فساد اقتصادى و دست اندازى به بيت المال متهم كرد.اين اظهارات محمود احمدى نژاد واكنش هاى گسترده اى در ميان روحانيون بلندپايه، سياستمداران، روزنامه ها و توده هاى مردم برانگيخت و جبهه وسيعى را عليه وى بوجود آورد.به رغم اعتراض ها و درخواست هاى افرادى كه از آنها در مناظره محمود احمدى نژاد نام برده شده بود، عزت الله ضرغامى، رييس راديو و تلويزيون دولتى ايران، گفت كه درخواست پاسخگويى به اين سخنان پس از انتخابات بررسى مى شود.با اين حال، صدا و سيما موافقت كرد كه آقاى احمدى نژاد در يك فرصت ۲۰ دقيقه اى اضافه كه چهار شنبه شب به وى داده شد، به انتقادهاى رقباى خود پاسخ دهد. راهپیمایی هواداران نامزدهای انتخابات در خیابانهای تهران آخرین روز رسمی تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم در ایران در حالی به پایان میرسد که هواداران نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در خیابان های تهران دست به راهپیمایی زده اند. بیشتر بخوانید:احمدینژاد: امشب به مدت ۴۵ دقيقه صحبت خواهم کرد نامه رفسنجانی به خامنهای: مانع شعلهورتر شدن اين آتش شویدبر اساس اعلام اعضای ستاد میر حسین موسوی یکی از نامزدهای اصلاح طلب این دوره، روز چهارشنبه از ساعت دو بعد از ظهر راهپیمایی حامیان این نامزد انتخابات در مسیر های اعلام شده آغاز شده است. به گزارش پایگاههای خبری مختلف در ایران، «این همایش بزرگ از ساعت ٢ بعد از ظهر روز چهارشنبه مورخ ٢٠ خرداد آغاز شده است. مسیر های پیش بینی شده برای این راهپیمایی به ترتیب از "میدان تجریش به چهارراه ولیعصر"، "میدان امام حسین به چهار ولیعصر" و "میدان راه آهن به چهار راه ولیعصر" است که پس از تجمع تمامی طرفداران در چهار راه ولیعصر، هوادارن میرحسین موسوی به طرف میدان آزادی میروند.این اقدام دو روز پس از آن صورت میگیرد که «حامیان موسوی» با اجرای «طرح زنجیره سبز انسانی» از میدان راه آهن در جنوب تهران تا میدان تجریش در شمال تهران توجه بسیاری را به خود جلب کردند. این برنامه از سوی رسانههای مختلف خارجی پوشش خبری داده شد.همزمان با آن، حامیان محمود احمدی نژاد نیز در مصلی تهران همایش انتخاباتی خود را برگزار کرده بودند. همایشی که رسانههای نزدیک به جریان اصولگرا از حضور «چند صد هزار نفر» در آن خبر دادند.اما به گزارش خبرگزاری مهر، غلامحسین الهام سخنگوی دولت در جمع هزاران حامی محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، که در مصلی تهران بیش از دو ساعت در انتظار سخنرانی این کاندیدای دوره دهم ریاست جمهوری بودند، گفت:«رئیسجمهور به دلیل حفظ آرامش و آسایش شما نتوانست به جایگاه برسد و عذرخواهی کرد.»احمدی نژاد در برنامه مناظره همان شب خود با محسن رضایی نیز علت لغو سخنرانی را «ازدحام جمعیت» اعلام کرد.با این وجود و پیش از اعلام برنامه راهپیمایی «حامیان موسوی»، چالشی بر سر برگزاری مراسم در استادیوم صد هزار نفری آزادی روی داده بود. در حالی که خبر برگزاری همایش حامیان موسوی در روز یک شنبه در استادیوم آزادی از هفته پیش اعلام شده بود، پیش از فرا رسیدن روز موعود، خبر لغو همایش به دلیل مخالفت های صورت گرفته منتشر شد.این در حالی بود که ظاهرا محمود احمدی نژاد و حامیانش نیز قصد داشتند چند روز بعد، در استادیوم آزادی همایش مشابهی را برگزار نمایند که هر دو لغو شد.پس از آن اعلام شد که مصلی تهران جایگزین استادیوم آزادی خواهد شد. اما ظاهرا رایزنیها نتایج مثبتی به همراه نداشت و روز دوشنبه در حالی که حامیان احمدی نژاد به مصلی تهران می رفتند، حامیان موسوی به خیابانها آمده بودند تا «طرح زنجیره سبز انسانی» را از شمال تا جنوب تهران به انجام رسانند.با وجود همه این تحولات طبق اعلام ستاد میرحسین موسوی راهپیمایی حامیان وی در روز چهارشنبه برگزار شد. روز چهارشنبه مسابقه فوتبال بین تیمهای ملی ایران و امارات از سری مسابقات مقدماتی جام جهانی ۲٠١٠ آفریقای جنوبی نیز برگزار خواهد شد. مسابقهای که پیش بینی می شود ١٠٠ هزار تماشاگر را به استادیوم آزادی تهران بکشاند. انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری روز جمعه ۲۲ خرداد سال جاری در سراسر کشور برگزار خواهد شد. مهدی کروبی، میرحسین موسوی، محسن رضایی سه نامزدی هستند که با محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری کنونی ایران به رقابت خواهند پرداخت. در همین حال محسن امینزاده، رييس ستاد خبری «ياران خاتمی-حاميان موسوی» از همه هواداران میرحسین موسوی خواست در استادیوم آزادی صرف نظر از همه علايق سياسی خود از پرچم ايران برای تشويق تيم ملی استفاده كنند. از سوی دیگر روز چهارشنبه، محمود احمدینژاد، همانطور که در مناظره خود با محسن رضایی وعده داده بود در جمع هواداران خود در مسجد دانشگاه صنعتی شريف حاضر شد و با انتقاد شدید از دیگر نامزدها آنها را متهم کرد که روشهای هیتلر را برای مبارزه تبلیغاتی با وی انتخاب کردهاند. وی همچنین اعلام کرد که چهارنشبه شب به «اتهامات مطرح شده از سوی کانديداها» پاسخ خواهد داد. نظرسنجی انتخابات، از واقعیت تا توهم اين روزها با بالا گرفتن تب انتخابات، بازار نظر سنجیها و نتايج گاه متناقض آن گرم شده است. درباره نظرسنجیهای مرتبط با انتخابات رياست جمهوری بيست و دوم خرداد ماه، ترديد و سردرگمی کم نيست.در بحثها و گفت و گوهايی که بين طرفداران نامزدها پيرامون انتخابات صورت میگيرد اغلب به استناد به اين نظرسنجیها در مورد وضعيت آراء و ميزان مقبوليت يا عدم مقبوليت نامزدها بحث میشود. حسين قاضيان، جامعه شناس و پژوهشگر در ايران. وی در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی یکی از برپاکنندگان موسسه پژوهشی آینده بود. کار موسسه آینده انجام پژوهش و نظرسنجیهای اجتماعی در ایران بود. پس از آنکه این موسسه در خلال اعلام نتایج یکی از نظرسنجیهای عمومی خود، به تمایل افکار عمومی برای برقراری رابطه سیاسی میان ایران و آمریکا اشاره کرد، آقای قاضیان همراه عباس عبدی، روزنامهنگار و نظریهپرداز، بازداشت و سپس با اتهام «نظرسازی» به زندان محکوم شدند.در نتیجه نظرسنجی مذکور، تقریبا ۷۰ درصد از پاسخگویان موافق برقراری چنین رابطهای بودند. در جهان سابقه نظرسنجیهايی از اين دست به سال ۱۹۳۹ در آمريکا برمیگردد. زمانی که جرج گالوپ بر خلاف برآورد ها انتخاب فرانکلين روزولت، رييس جمهوری آمريکا را به درستی و با روشی علمی پيش بينی کرد. اين امر در انتخابات ايران، اما سابقه چندانی ندارد و می توان رد آن را تنها تا انتخابات رياست جمهوری سال ۱۳۷۶ پی گرفت.با توضيحی که دکتر حسين قاضيان، جامعه شناس و پژوهشگر در ايران در اين خصوص میدهد میبينيم که روشهای انجام اين نظرسنجیها چيست: «در شهر تهران تا حدی امکان نظرسنجی تلفنی وجود دارد. اما وضعيت اطلاعاتی جامعه ما امکان چنين نظر سنجیهايی را عملا منتفی میکند. يا اعتبار آنها را مورد ترديد و خدشه قرار میدهد. به اين دليل که اولا دسترسی به دادههای مراکز تلفنی، اگر شما بخواهيد از طريق آنها نمونه گيری کنيد، به سادگی ممکن نيست. و شايد اصلا برای مراکز غير دولتی ناممکن باشد و برای مراکز دولتی هم به راحتی امکانپذير نخواهد بود.»«بهعلاوه اگر فرض کنيم که شما اين اطلاعات پايه را برای نمونهگيری در اختيار داشته باشيد فقط يک اطلاعات کلی و يک شماره تلفن در اختيار خواهيد داشت . مثلا در شهری مثل تهران وقتی بخواهيد با اين شمارهها تماس بگيريد و بگوييد که آنها را به عنوان نمونه آماری انتخاب کردهايد. آنوقت آنها ديگر اعتماد نمیکنند که به کسی که شماره تلفن آنها را میداند و بهشان دسترسی دارد جواب درستی بدهند.»«و در اين صورت است که پاسخشان عموما در حوزه سياست محافظهکارانه و در حوزههای ديگرهم نادرست است. بنابر اين اعتبارِ خودِ دادههايی که از اين طريق داده میشود هم، محل مناقشه و خدشه است. شيوه مراجعه مستقيم به منازل يا شيوه مراجعه به مردم در فضاهای عمومی مثل پارکها، خيابانها و اماکن عمومی ـ که اين مورد دومی طبيعتا از اعتبار کافی برخوردار نيست ـ با شيوههای فنی و دقيق نظرسنجی منافات دارد. اما مراجعه به درب منازل امری نسبتا مرسوم است و در بعضی موارد مراکزی هستند که اين شيوه را به درستی انجام میدهند . يعنی از طريق نمونهها و نقشههای مراکز آمار اين کار را میکنند که بهترين ودقيقترين اطلاعاتی است که ما در اين زمينه در اختيار داريم . آنها از طريق جمعيت بلوکها اين کار را پيش میبرند و از شيوههای نمونهگيری مرکز آمار که شيوههای نسبتا دقيقی است استفاده میکنند . که اين شيوه قابلقبول و پذيرفته شده است و با استانداردهای معمول دنيا همخوانی دارد.البته روش مراجعه به منازل و طرح پرسش از طريق مصاحبه نيز ضعف های خاص خود را دارد.به گفته حسين قاضيان: «در مورد شيوه مصاحبه، مشکلاتی وجود دارد که ناشی از نقص آموزش و نقص اطلاعات کلیتری است که در مواجهه با آدمها در هنگام پرسشگری بايد در نظر داشت .تاثير عناصر نمادين در کار پرسشگری مثل نوع لباس و پوشش و جنسيت هم موثر است. يک فضای کلی امنيتی اطلاعاتی در جامعه ايران وجود دارد که از اظهار نظر راحت مردم ممانعت می کند. و اين خود گاهی اوقات اگر تدابير درستی برای گرفتن پاسخ دقيق انديشيده نشود، پاسخها را دچار انحراف خواهد کرد و نظر سنجی را از اعتبار می اندازد. البته تلاشهای موفق نشان داده است که میشود بر اين موانع چيره شد. اما نظرسنجی در ايران با يکسری موانع ساختاری در مقايسه با ساير کشورهايی که سنت ديرپاتری در سنجش افکار عمومی دارند مواجه است.»دکتر احمد علوی ، کارشناس آمار و سنجش افکار در سوئد اين موانع را اين گونه برمیشمارد: «نظر سنجی يا مطالعه افکار عمومی کلا پديدهای است که در بستر دموکراسی و آزادیهای فردی شکل میگيرد و ابزاری است که هم محصول اين روند است و هم ابزار بررسی، سنجش و به آزمايش گذاشتن مسائل مختلف در اين نظام است. بنابر اين اعتبار آن نيز در همين چهارچوب است. در نظامهايی که از دموکراسی و آزادی سياسی و فردی خبری نيست اين ابزار کارايی ندارد. بخاطر اينکه شرط استفاده از نظرسنجی، نظام آزاد گردش اطلاعات و وجود نظام حزبی در جامعه است . چون در صورت وجود اين دو عنصر است که جامعه نظم پيدا میکند . گرايشها شکل میگيرند و بنابر اين میتوان آنها را اندازه گيری کرد.»بهرغم همه اين مسائل ، نظرسنجی های انتخاباتی توسط سازمانهای مختلف دولتی و خصوصی، به هر شکل صورت میگيرد. اما داوری ما درباره نتايج اين سنجشها و درک درستتر از فرآيند شکلگيری دادههای سنجش افکار، منوط به يک سری عواملی است که يک نظرسنجی نادرست را به وجود میآورد. حسين قاضيان در اين باره میگويد: «روی چند عنصر می توان دست گذاشت. که اينها وزن متقابل در تاثيری که روی نظرسنجی نادرست میگذارند، دارند. اولين مسئله که در فضای عمومی ايران روشن است فقدان فضای آزادی بيان است. چيزی که همه را وامی دارد تا حد زيادی عقايد و پنداشتههای خودشان را در مورد اغلب چيزها بخصوص در حوزه سياست مکتوم و مخفی نگه دارند و از بازنمودش، جلوی پرسشگری که به درب منزل مراجعه می کند، خودداری می کنند.»«اين عامل مهمی است . مسئله دوم عدم اعتماد اجتماعی است که صرف نظر از مسئله سياسی حتی در حوزههای ديگر هم کماکان وجود دارد. وقتی کسی به درب منزل شما مراجعه ميکند شما نمی دانيد با چه کسی روبرو هستيد و اين کس چه مقاصدی در سر دارد . مقصودش همين چيزهايی است که ظاهرا می پرسد يا اينکه چيزهای ديگری در سر دارد؟ اين فقدان اعتماد خودش کمک می کند که نظرسنجی با مشکلات مهمی روبرو شود.»حسين قاضيان بر روی مشکل ديگری هم دست میگذارد که موسسههای پژوهشی آمار و نظرسنجی در کشورهايی مانند ايران با آن روبرو هستند: «جنبه ديگرش فقدان آزادی پژوهش در ايران است . خصوصا پژوهشهای ميدانی که مستلزم حضور نيروهای عملياتی تحقيق در حوزه عمومی است، از جانب مقامهای سياسی و امنيتی هميشه با مشکلاتی مواجه میشود. مثلا ما وقتی در موسسه آينده در حال پژوهش بوديم هميشه مواجه بوديم با پرسشگرانی که توسط نيروی انتظامی يا اطلاعاتی بازداشت شده بودند و بايد به دادگاه میرفتيم و از آنان دفاع میکرديم . با وجود اين که ما مجوز از سوی وزارت علوم و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشتيم . در شرايطی که پژوهش در يک فضای آزاد، نبايد نيازمند مجوز از سوی کسی باشد، ولی همين که برای پژوهش، شما بايد از دو مرکز دولتی مجوز بگيريد خودش نشان میدهد حيطه و گستره آزادی پژوهش در ايران محدود است. که با وجود قبول آن موسسات و گفتن اينکه شما شايسته پژوهش هستيد، باز هم با چنين مشکلاتی روبرو می شويم.»آقای قاضيان نتيجه میگيرد که «مسئله ديگری که وجود دارد اين است که کلا از نظر نهادهای دولتی و به ويژه نهادهای اطلاعاتی و امنيتی، نسبت به پژوهش، بويژه پژوهشهای ميدانی که اطلاعاتی را از مردم جمع آوری می کنند نوعی بدبينی فوقالعاده شديد وجود دارد، و غالبا اين کار را مترادف جاسوسی میدانند.»با وجود اين موانع، در هر صورت اين نظر سنجی ها دريک منطقه يا مناطق خاص انجام گرفته و صرف نظر از فرآيندی که گردآوری دادهها طی میکند، نتايجی هم از آن به دست میآيد . آيا اين نظر سنجیها قابليت آن را دارد که به جمعيتی بزرگتر تعميم داده شود؟حسين قاضيان اين پرسش را اينگونه پاسخ میگويد: «ما نظرسنجیها را از لحاظ فنی فقط میتوانيم در حيطه آن جامعه کلی که در آن نظرسنجی صورت گرفته شده است تعميم بدهيم . اگر ما در مناطق بيست و دو گانه تهران داريم اطلاعات جمع آوری میکنيم اگر تمام کارهای مقدماتی ما از حيث نظرسنجی ، انتخاب نمونهها ، و پرسشگری درست انجام شده باشد، فقط میتوانيم آن را به مناطق بيست و دوگانه تهران تعميم بدهيم و نه چيزی بيشتر از آن. حتی آن نتايج را به استان تهران هم نمیتوانيم تسری دهيم . اينها را از آن جهت میگويم که بسياری اوقات پيش میآيد که يک نظرسنجی که در تهران انجام میشود را به کل کشور تعميم میدهند. در حالی که چنين چيزی از نظر فنی امکانپذير نيست».حسين قاضيان استدلال خود را در اين باره که نتايج نظرسنجی هايی که در ايران منتشر می شود از اعتبار چندانی برخوردار نيست اينگونه بيان میکند: «مسئله اين است که در حال حاضر اغلب اين اطلاعاتی که در اين نظرسنجیها توليد میشود از مبدا ناشناس است. يعنی مشخص نيست که چه موسسهای با چه خصوصياتی با چه شيوهای و با رعايت چه موازينی آن را انجام داده است؟ حتی زمان نظرسنجی گاهی اوقات مشخص نيست چه برسد به حيطه جغرافيايی آن که ملی است و اگر ملی است، شهر و روستا را به يک اندازه در بر گرفته است يا نه؟ و اگر چنين است شيوه نمونهگيری به چه نحوی بوده؟ آيا همه استانها را به اندازه سهم خودشان در جمعيت کل کشور در بر گرفته است؟» برای موسسه، نهاد و يا افرادی که اين نظرسنجیها را انجام میدهند، قصد و نيت صريح يا ضمنی آن است که بر روی داوریها با گرايشهای سياسی اثرگذار باشند. در بين هواداران اميد و انگيزه و در بين مخالفان، نااميدی و دلسردی ايجاد کنند.احمد علوی در اين باره به راديو فردا میگويد: «نظرسنجی محصول و ابزار دموکراسی است. در جامعه ايران اهداف ديگری پشت اين کار است. و آن نيز تاثير گذاشتن روی افکار عمومی است . چون ما میدانيم وقتی نظام حزبی نيست و گردش اطلاعات به صورت آزاد وجود ندارد. و همچنين وقتی جامعه مدنی تشکيل نشده است، که به آراء و افکار ثبات ببخشد میتوان با اطلاعات و بخصوص اطلاعات ناگهانی، افکار عمومی را با ايجاد اين توهم که گويا اکثريت افراد به اين کانديدا يا به آن کانديدا تمايل دارند تحت تاثير قرار داد. به اين معنی که وقتی نظام جا افتاده وجود ندارد. رای دهندگان هم با محدوديت اطلاعات و ارتباطات روبرو هستند و اين جاست که اطلاعات ناگهانی وقتی منتشر میشود، می تواند اثر گذار باشد.»با توجه به نتايج حاصله از اين نظرسنجیهاست که برخی نمايندگان مجلس اعلام میکنند که طبق نظرسنجیها و اطلاعات ميدانی، آراء محمود احمدی نژاد نسبت به کانديداهای ديگر بيشتر است. يا اينکه روز شنبه اعلام شد بيش از ۶۴ درصد به مير حسين موسوی رای ميدهند. در اين انتخابات تا چه حد میتوان نتايج يک نظرسنجی را به کل جمعيت رای دهنده کشور تعميم داد؟حسين قاضيان: «نظرسنجیهايی که فعلا در سطح تهران انجام میشود به هيچوجه قابل تعميم به کل کشور نيست و فقط در برخی موارد، نه در اين انتخابات، در برخی انتخابات، اگر حالت دو قطبی وجود داشته باشد میتواند تا حدی نشانگر کل يک جامعه باشد. مثلا وقتی که انتخابات دوم خرداد سال ۷۶ اتفاق افتاد، تفاوت جدی بين شهرها و روستاهای کشور وجود نداشت . فاصلهها آنقدر بود که اين نتايج را بشود تعميم داد. بنابر اين میشد از تهران يک برآورد تخمينی راجع به انتخابات و نتايج آن در کل کشور بدست آورد، البته با درصدی از خطا. اما در انتخابات ۱۳۸۴ و انتخابات جاری چنين تعميمی امکانپذير نيست. به اين دليل که نامزدهای موجود ويژگیهای منطقهای ، قومی و شهری و روستايی دارند و بتفاريق بايستی در موردشان اظهار نظرهای متفاوتی داشت و نمیشود نتايج نظرسنجی تهران را به کل کشور تعميم داد.»از آن جايی که يافته های به ظاهر علمی نظرسنجیها نمیتواند کمکی به ما برای پيشبينی انتخابات بکند، نتيجه نهايی انتخابات جدا از عوامل بيرونی، به حس افراد و برآوردشان از گرايشهای اجتماعی، به سمت يک نامزد خاص موکول میشود. نقش سپاه و بسیج در انتخابات؛ بزرگنمایی یا واقعیت؟ انتخابات رياست جمهوری در پيش است و نامزدهای رياست جمهوری مخالف محمود احمدی نژاد رئيس جمهوری اسلامی ايران، به ويژه ميرحسين موسوی (نخست وزير ايران در دوران جنگ هشت ساله ايران و عراق) و مهدی کروبی (رهبر حزب اعتماد ملی و رئيس مجلس ششم) نگران اين هستند که اين بار نيز آن چنان که ادعا میشود به مانند انتخابات چهار سال پيش رياست جمهوری، سپاه و بسيج در انتخابات به نفع آقای احمدی نژاد دخالت کند و نتيجه آرا را مخدوش کند. در ادامه سلسله برنامههای ويژه انتخابات رياست جمهوری، در اين برنامه به بررسی نقش سپاه و بسيج در انتخابات میپردازيم. اوج نارضايتی اصلاح طلبان در انتخابات، به انتخابات رياست جمهوری سال ۱۳۸۴ باز میگردد که در جريان آن، مهدی کروبی، نامزد انتخابات، در نامه ای به رهبر جمهوری اسلامی ايران، مجتبی خامنه ای، پسر رهبر جمهوری اسلامی را متهم کرد که با استفاده از نيروهای بسيج به نفع محمود احمدی نژاد، در انتخابات دخالت کرده است. بر سر نقش سپاه و بسيج در سياست داخلی، اختلاف نظر های زيادی ميان جناحهای حکومتی مطرح میشوند. آيت الله خمينی در ۲۴ اسفند ۱۳۶۰ گفت «ورود سياست در ارتش، شکست ارتش است»، و خطاب به نظاميان گفت «من عرض میکنم به همه اين قوا و به فرماندهان اين قوا که اين افراد در هيچيک از احزاب سياسی، در هيچيک از گروهها وارد نشوند. اگر ارتش يا سپاه پاسدار يا ساير قوای مسلحه در حزب وارد بشود، آن روز بايد فاتحه آن ارتش را خواند. در حزب وارد نشويد، در گروهها وارد نشويد اصلاً. تکليف الهی ـ شرعی همه شما اين است که يا برويد حزب يا بياييد ارتش». مخالفان دخالت سپاه و بسيج در انتخابات با اتکاء به همين گفتههای آيت الله خمينی، هرگونه دخالت نظاميان و بسيج را در امور سياسی ناپسند میدانند، در حاليکه بخشی از نظاميان و سپاهيان هوادار آقای احمدی نژاد تعبير و تفسير ديگری از گفتههای آقای خمينی دارند .از سوی ديگر همانطور که علی آلفونه پژوهشگر «مؤسسه آمريکن اينتر پرايز» در واشينگتن به راديو فردا میگويد، هم در قانون اساسی و هم در وصيتنامه آقای خمينی وظيفه دفاع از انقلاب به سپاه پاسداران واگذار شده است. او میافزايد: «در قانون اساسی جمهوری اسلامی، اين طور تعريف شده است که سپاه پاسداران، پاسدار انقلاب و دستاوردهای آن است. پس هميشه پاسداران انقلاب میتوانند چنين ادعا کنند که دخالتشان در سياست روز جمهوری اسلامی، بر پايه پاسداری از همان انقلاب و دستاوردهايش است». اين تحليلگر سياسی يادآوری میکند که: «در وصيت نامه آقای خمينی، ايشان سپاه را موظف به مقابله با دشمن داخلی کرده است که اين هم خودش بهانهای میشود برای سپاهيان برای تداخل در سياست داخلی جمهوری اسلامی و در ضمن در عمل هم آقای خمينی و هم آقای خامنه ای ، همواره از سپاه پاسداران برای سرکوب مخالفين داخلی خودشان استفاده کردهاند . در اين انتخابات هم انتظار میرود که سپاه پاسداران بدون عنايت و توجه به انتقادی که به اين نهاد در سياست و انتخابات شده است به اين امر ادامه خواهد داد و تا حدی هم ممکن است که تعيين کننده نتيجه انتخابات باشد». اما اين کارکرد سپاه چه اثری بر روی رای گيری های اخير ايران داشته است؟ علی اکبر معين فر يکی از وزيران کابينه در دولت موقت انقلاب ، ويژگی انتخابات گذشته مجلس و رياست جمهوری را دخالت نظاميان درآن ميداند. او به راديو فردا می گويد: «ويژگی انتخابات رياست جمهوری در دوره گذشته، در انتخابات مجلس و انتخابات رياست جمهوری فعلی، پادگانی شدن آن است. دخالت نظاميان بر معايبی که قبلا درگير انتخابات بود اضافه شده است.» علاوه براين گفتههای آقای معين فر، منتقدان انتقادهای ديگری را هم مطرح میکنند. احمد قابل روحانی منتقد نظام در فريمان خراسان به راديو فردا میگويد: « اينکه سپاه و بسيج در انتخابات دوره گذشته دخالت کرد شکی نيست زيرا وقتی مقامهای رده بالای جمهوری اسلامی اين دخالتها را مطرح میکنند و کسی آنان را بازخواست نمیکند، معنیاش اين است که آنها حتما مدارکی در اختيار دارند که اين ادعا را میکنند. آقای قابل میافزايد: «در اصل اينکه در انتخابات دخالت میشود حرفی نيست. منتهای مراتب با توجه به اينکه از نظر قانونی منع وجود دارد منتها شما نبايد انتظار داشته باشيد که مثل تبليغات رسمی که روی ديوار و اين ور و آن ور زده می شود ، آرم نيروهای مسلح را هم روی ديوار و تراکت ها ی تبليغاتی ببينيد. طبيعتا همه اينها پنهان صورت میگيرد. منتها آنقدر پنهان نيست که کسی نفهمد. آنها حتی اصرار ندارند که خيلی پنهانکاری کنند. ولی در اصل اين ماجرا به اندازهای رايج و واضح شده است که کسانی مثل رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام که زمانی شخصيت دوم مملکت بوده و رياست جمهوری را به عهده داشته است هم به اين امر اعتراض می کند. يا آقای خاتمی و کروبی که زمانی سمتهای رسمی در جمهوری اسلامی ايران داشتهاند، نيز به اين امر معترضند.» «اين اعتراضها بيهوده نيست . چون اگر بنا بود اينها مستنداتی نداشته باشند راحت میتوانستند آنها را محاکمه کنند و به دادگاه بکشانند.مسلما مستندات قوی وجود دارد که اينها دارند اعتراض میکنند. حتی در همين محيط سپاه پاسداران هم جزوه هايی پخش کردهاند که ضمن تعبيير ماجرا، با اسم بردن از کانديدايی که رهبری می خواهد که حتما يک فرد اصولگرا باشد دقيقا مشخص کردهاند که اصولگرايی که خط رهبری و انقلاب را در پيش رو دارد آقای احمدی نژاد است». برخی ديگر از ناظران به رويکرد اصلاح طلبان در برابر دخالتهای سپاه هم خرده میگيرند.فريبرز رئيس دانا، کارشناس اقتصادی و تحليلگر سياسی هم به راديو فردا میگويد اشکالی که به مخالفين دولت و کسانی که دخالت سپاه و بسيج در انتخابات را مطرح ميکنند، وارد است اين است که آنها هيچگاه دقيقا نمونههای دخالت نظاميان در انتخابات را برای افکار عمومی روشن نمیکنند. آقای رييس دانا می افزايد: «البته نشانههايی مبنی بر دخالت وجود دارد. که طرفداری کردهاند که اين امر با قواعد دموکراسی و آنچه در وصيت نامه امام ذکر شده است ناسازگار است . اما من ازکانديداهای رقيب می خواهم که آنهمه اطلاعاتی که دارند را دقيقا نشان بدهند. نشان بدهند که چه کسانی مستقيما در صندوق دخالت میکنند. سال گذشته آقای کروبی گفت که تقلب شده است . گفت من خوابم برده بود ـ همان خواب معروف ـ و آرايم را جابجا کردهاند.» در اين ميان برخی ديگر از صاحب نظران سياسی ياد آور میشوند که بدنه سپاه و بسيج با رهبری آن هميشه يکدست نيست و رفتار انتخاباتی بدنه سپاه لاجرم و هميشه با رفتار انتخاباتی فرماندهان همسو نيست. هوشنگ اسدی روزنامه نگار در پاريس هم به راديو فردا میگويد به رغم تفاوتی که ميان فرماندهان و بدنه سپاه و بسيج وجود دارد، فرماندهان سپاه و بسيج بی شک در انتخابات بی کار نمیمانند. آقای اسدی میافزايد: «البته وقتی میگوييم سپاهيان و بسيج ، منظورمان تمام نيروهای بسيج و سپاه نيست . چون میدانيد که در انتخابات دوم خرداد سال ۱۳۷۶ بدنه سپاه به آقای خاتمی رای دادند. منظور آن بخش از سپاه است که هسته مرکزی طالبان شيعه را تشکيل میدهند و بعضا نيروهای امنيتی و به اضافه آن هسته اصلی جريان سياسی. الان يک نيروهايی هستند که هم نبض مسائل سياسی و هم نبض مسائل اقتصادی را در دست دارند و هم به مثابه يک حزب تمام عيار پادگانی میتوانند تمام نيروها را بسيج کنند و دولت را هم در اختيار دارند». به گفته آقای اسدی «تحولی که در ايران انجام شده است و در انتخابات آخر شاهدش بوديم عبارت است از اينکه اين گروه سعی میکنند اين انتخابات را بر هر طريق ممکن به نفع خود تمام کنند و نيروی ديگری را که الان در داخل نظام وجود دارد به سکوت وادار کرده و از صحنه خارج کنند.» آقای اسدی همچنين میگويد: «زمزمههايی هم به گوش میرسد که آقای احمدی نژاد توسط همين مجلسی که حيثيت و حياتش به همين جناح وابسته است بتواند به عنوان رييس جمهور دائمی روی صحنه باقی بماند. و در واقع انقلاب سال ۵۷ بعد از ۳۰ سال به اين نتيجه برسد که گروه بنيادگرا به کلی زمام امور را در پيش گرفته و به سمت اهدافش حرکت کند.» اما وجه مشخص عملکرد سپاه و بسيج در انتخابات اين دوره چگونه است؟سراج الدين ميردامادی روزنامه نگار در تهران در پاسخ به اين پرسش راديو فردا می گويد: «تشکيلات حامی آقای احمدی نژاد در سپاه و بسيج به شکل علنی و غير علنی سخت در تلاشند که به صورت قانونی و غير قانونی و مخفی ، کانديدای مورد نظر حاکميت را جا بيندازند. نيروهای سپاه و بسيج جزوه ها و بروشورهايی را در تخريب مهندس موسوی به صورت گسترده و با عناوين مختلف و به صورت قانونی و غير قانونی در تيراژ انبوه توزيع کرده اند که قطعا در نماز جمعه هم توزيع خواهد شد.» به رغم اين اعتراض ها محمد علی جعفری فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد: «بخشی از بسيج که بنا به تدبير مقام معظم رهبری ، فعاليت های نظامی ندارد مجاز است وارد مباحث سياسی شود.. آقای جعفری که در همايش «بسيج سازندگی» سخنرانی می کرد، گفت آن بخش از بسيج که بنا به تدبير ... رهبر جمهوری اسلامی فعاليت های نظامی ندارد، جزو نيروهای مسلح محسوب نمی شود و مجاز است که در رابطه با انقلاب، خود وارد مباحث سياسی و فعاليت های موثر در اين زمينه است.» .آقای جعفری نگفت که منظورش کداميک از شاخه های بسيج است. نيروی شبه نظامی بسيج دارای بخشهايی چون بسيج دانشجويی، سازندگی، ادارات و دانش آموزی است که در دانشگاهها، مراکز اقتصادی، مدارس و سازمانهای دولتی فعاليت میکنند. در واکنش به اين گفته های آقای جعفری، مهدی کروبی يکی از نامزدهای اصلاح طلب مخالف محمود احمدی نژاد با انتقاد از تقسيم بسيج گفت: «فرمانده محترم نيروی سپاه ، جناب آقای جعفری بسيج را به دو بخش تقسيم کرده است که يک بخش آن نيروی نظامی يا شبه نظامی است که نبايد در انتخابات دخالت کنند و بخش ديگری که کارش امداد و فرهنگی است که دخالت در انتخابات به وسيله اين گروه اشکال ندارد. اين يک عبارت تازه است . ما يک بسيج عمومی داريم که به نام بسيج اطلاق می شود. بسيجی که زير نظر آقای جعفری است چه گروهی است ؟ معلوم است . وقتی مديريت اين بسيج با نيروهای مسلح است و آنوقت ما بگوييم شما حق داريد اينکار را بکنيد يعنی نشانه و علامت دادن. ما با صراحت ، صميمانه و رفيقانه میگوييم که آمدهايم تا يک انتخابات آزاد، بدون دخالت بسيج داشته باشيم، بدون دخالت نيروهای مسلح و يا نيروهای خودسر. پس خواهش میکنم اين خط و نشانها را نکشيد.» به رغم رد ادعاهای اصلاح طلبان مبنی بر خطر دخالت سپاه و بسيج در انتخابات از سوی دولت، به گفته برخی ناظران سياسی تنگاتنگتر شدن روابط دولت با سپاه در زمان زمامداری آقای احمدی نژاد چيزی نيست که قابل پوشاندن باشد. همين تحليلگران میافزايند انتصاب صادق محصولی که به دليل فعاليتهای گسترده اقتصادیاش به سردار ميلياردی معروف است به سمت وزير کشور، واگذاری بخشی بزرگی از پروژه های اقتصادی بزرگ دولت، به نهادهای وابسته به سپاه پاسداران و از جمله واگذاری حق استخراج و فروش نفت به قرارگاه خاتم الانبيا بدون رعايت قوانين و مقررات مزايده دولتی و حضور شماری از فرماندهای سپاه و بسيج در مديريت وزارتخانهها به شائبه مناسبات تنگاتنگ ميان محمود احمدی نژاد و سپاه پاسداران ابعاد بيشتری داده است. به هر حال در کارزار انتخاباتی کنونی نيز، چگونگی رويکرد سپاه و بسيج يکی از موضوعهای داغ است و نامزدها و هواداران آنها هيچ فرصتی را برای بحث و جدل و طرح هشدار در باره اين مسئله از دست نمیدهند. اجتماعی آزادی مطبوعات در ایران «چهار سال آینده چه خواهد شد؟» انجمن دفاع از آزادی مطبوعات در ایران در بیانیهای از وضع موجود در زمینه آزادی بیان و مطبوعات در ایران «بهشدت» ابراز نگرانی کرده است. در این بیانیه با اشاره به لغو امتیاز و توقیف بیش از ۴۵۰ نشریه و احضار و بازداشت روزنامهنگاران و وبلاگ نویسان در ایران، از نامزدهای ریاست جمهوری آینده خواسته شده است تا با توجه به مسئولیت خود، آزادیهای اساسی و مدنی را تامین کنند.ماشاالله شمس الواعظین، سخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات، در گفتوگویی با رادیو فردا نخست به این پرسش پاسخ میدهد که چرا انجمن دفاع از آزادی مطبوعات نگران موقعیت روزنامهها و وبلاگها در آینده است؟ماشاء الله شمس الواعظین: در طول این سه دهه اخیر رکن چهارم دموکراسی ضعیفترین رکن بوده و نسیمهایی که در صحنه رسانهای کشور تحت عنوان آزادی مطبوعات بعد از دوم خرداد یا اوایل انقلاب وزیدن گرفته، کاملاً کوتاه مدت بوده و همه این نسیمها به وسیله دخالتهای غیرقانونی آسیب دیده. این تحولات انجمن دفاع از آزادی مطبوعات را بر آن داشت که از رئیس جمهور آینده بخواهد در ارتباط با آزادیهای مطبوعات و بصورت کلی آزادیها عمومی به سوگندی که یاد میکند حافظ قانون اساسی باشد. بخش قابل توجهی از سوگندش در ارتباط با حقوق ملت است و بخشی از حقوق ملت آزادی رسانههاست و گردش آزاد اطلاعات و آزادی بیان و عدم تعرض به این آزادیهای مستقر در قانون اساسی.شما پایه بیانیهاتان را اصل ۲۴ قانون اساسی که ضامن آزادی مطبوعات است، قرار میدهید، یعنی معتقدید که آزادی مطبوعات در این چهار سال رعایت نشده؟بله. قانون اساسی درصورتی که اجرا شود، ما به صورت نسبی دارای آزادی مطبوعات و گردش آزاد اطلاعات خواهیم بود. ولی یادمان باشد که در طول چهار سال دولت آقای احمدی نژاد، مطبوعات و رسانههای گروهی در معرض شدیدترین حملات قرار گرفتند. آقای احمدی نژاد در مناظرهها اعلام میکند که توقیف مطبوعات در دولت او کمتر بوده نسبت به دورههای قبل. این خلاف آمار است. ۱۸۰ نشریه در دوره چهارساله آقای احمدی نژاد بوسیله قوه مجریه و هیات نظارت بر مطبوعات توقیف شدهاند، لغو امتیاز شدهاند. هم اکنون دولت دیگر به مطبوعات میگوید که چه بنویسید و چه ننویسید.آقای شمس الواعظین، با توجه به اینکه در آستانه انتخابات جناحهای مختلف به هواداری از نامزدهای مختلف با آزادی بیان بیشتری صحبت میکنند و مطبوعات هم به نسبت آزادی بیشتری در این روزهای انتخاباتی پیدا کردهاند، آیا فکر میکنید که اگر باز آقای احمدی نژاد انتخاب شود، مجدداً فشار بر مطبوعات بیشتر شود.البته امید آن داریم که آقای احمدی نژاد رای نیاورد. این وضعیتی هم که الان بر فضای سیاسی کشور حاکم است، نشان نمیدهد که آقای احمدی نژاد از شانس بقا برخوردار باشد. ولی قطعاً بدانیم اگر آقای احمدی نژاد به هر دلیلی، یا به دلیل آلودگی انتخابات یا به دلایل دیگری، در راس قدرت باقی بماند، آن دسته از مطبوعاتی که هم اکنون به انتقاد از حوزه عملکرد دولت پرداختهاند، در معرض شدیدترین حملات و احتمالاً توقیفها و سرکوبها قرار خواهند گرفت. به نظر میآید ما در آینده شاهد موج دیگری از بستن و توقیف مطبوعات و محدودیت در گردش اطلاعات خواهیم بود. چرا که ما در طول این چهار سال هرجا که مقاومت و نقد حوزه عملکرد دولت بوسیله مطبوعات صورت گرفته، بهنظر میرسد در صورت بقای این دولت با یک موج جدیدی از سرکوب مطبوعات در آینده مواجه خواهیم بود. برای جلوگیری از وقوع چنین وضعیتی یا ظهور یک فضای جدید محدودیت برای آزادی مطبوعات، ما خواهان این هستیم: یک رئیس جمهور هر کس میخواهد باشد، وضعیت و برخورد با مطبوعات را کاملاً تغییر دهد و رسانههای کشور را آزاد کند.
2
نوشته شده در جمعه بیست و دوم خرداد 1388;ساعت 4:45 بعد از ظهر توسط آرش کمانگیر;
|
|
امکانات |
||||
|
|